Η ταινία παρουσιάστηκε στην 83η Μόστρα της Βενετίας. Πού εστιάζει.

Σούπερ ευφυής, εκκεντρικός, απρόβλεπτος, αν όχι ανεξέλεγκτος, με απόψεις και συμπεριφορές που εύκολα χαρακτηρίζονται φασιστικές. Αυτοί είναι λίγοι μόνο από τους χαρακτηρισμούς που μπορεί κανείς να αποδώσει, ευλόγως, στον πιο πλούσιο άνθρωπο του κόσμου. Ποιος είναι όμως πραγματικά ο Έλον Μασκ;

Αυτό το ερώτημα επιχειρεί να διερευνήσει το ντοκιμαντέρ «Musk» του Άλεξ Γκίμπνεϊ, εστιάζοντας στη ζωή και την καριέρα του δισεκατομμυριούχου επιχειρηματία που έχει τεράστια επιρροή στον κόσμο που ζούμε.

Η ταινία έκανε παγκόσμια πρεμιέρα στο 83^ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, όπου παρουσιάστηκε εκτός διαγωνισμού στις 8 Σεπτεμβρίου. Έπειτα αναμένεται να παρουσιαστεί στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου του Τορόντο και στη συνέχεια θα βγει σε επιλεγμένες αμερικανικές αίθουσες στις 16 Οκτωβρίου, πριν ανοίξει σε ευρύτερη διανομή στις 23 Οκτωβρίου.

Το ντοκιμαντέρ

Το αντικείμενο της ταινίας είναι σίγουρα δύσκολο, ωστόσο, ο Άλεξ Γκίμπνεϊ δεν έχει διστάσει μέχρι στιγμής στην πορεία να καταπιαστεί με ακανθώδη ζητήματα. Το έχει ήδη κάνει με δουλειές όπως το ντοκιμαντέρ «Going Clear: Scientology and the Prison of Belief», όπου διερευνάει τη Σαηεντολογία, ή το «The Inventor: Out for Blood in Silicon Valley», όπου εστιάζει στην Ελίζαμπεθ Χολμς και το σκάνδαλο Theranos.

Με το «Musk», ο βραβευμένος με Όσκαρ δημιουργός επιχειρεί να σκιαγραφήσει ένα ολοκληρωμένο πορτρέτο του ανθρώπου που μετέτρεψε εταιρείες όπως η Tesla και η SpaceX σε πασίγνωστα ονόματα.

Μέσα σε περίπου τέσσερις ώρες, το ντοκιμαντέρ καταγράφει την πορεία του Μασκ από νεαρός επιχειρηματίας στον χώρο των startups της Σίλικον Βάλεϊ μέχρι το σημείο που αναλαμβάνει τη θέση του στενού συνεργάτη του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ κατά τη διάρκεια της δεύτερης θητείας του.

Μάλιστα, κατά τον σκηνοθέτη, σε αυτή την ανάμειξη του Μασκ με την πολιτική οφείλεται και η μεγάλη διάρκεια του ντοκιμαντέρ. Σε συνέντευξη Τύπου πριν από την πρεμιέρα, ο Γκίμπνεϊ αστειεύτηκε λέγοντας ότι δεν είχε σκοπό να δημιουργήσει μια τόσο μεγάλη σε διάρκεια ταινία. «Σκοπεύαμε να φτιάξουμε μια μικρότερη ταινία, προτού ο Μασκ μπει στον δρόμο του Ντόναλντ Τραμπ και των Ηνωμένων Πολιτειών», είπε χαρακτηριστικά.

EPA / WILL OLIVER

Στα μάλλον θετικά σημεία της ταινίας είναι ότι προκάλεσε την έντονη αντίδραση του ίδιου του Μασκ από τη στιγμή που ανακοινώθηκε το 2023. Τότε, χαρακτήρισε την ταινία «συκοφαντικό χτύπημα», χωρίς καν να την έχει δει, σε ανάρτησή του στην πλατφόρμα X, με τον Γκίμπνεϊ να απαντά: «Πώς το ξέρεις;». Έκτοτε, οι δυο τους βρίσκονται σε μια διαδικτυακή αντιπαράθεση.

Μέχρι στιγμής ο Μασκ δεν έχει σχολιάσει επίσημα το ντοκιμαντέρ. Ωστόσο, την περασμένη Τρίτη, όταν η Κέιτι Μίλερ —πρώην διευθύντρια επικοινωνίας του DOGE, του οποίου ηγήθηκε ο ίδιος— χαρακτήρισε το ντοκιμαντέρ «προϊόν μυθοπλασίας» και «κακόβουλη επίθεση από έναν ναρκισσιστή σκηνοθέτη του Χόλιγουντ», ο Μασκ απάντησε με μία μόνο λέξη: «Ακριβώς».

Το avatar Έλον Μασκ

Όλα αυτά βέβαια σημαίνουν ότι ο σκηνοθέτης δεν είχε την ευκαιρία να μιλήσει on camera στον Μασκ για τις ανάγκες της ταινία του. Αυτό, ωστόσο, δεν τον εμπόδισε να τον φέρει μπροστά στην κάμερα, κατά κάποιον τρόπο καθώς στο ντοκιμαντέρ παρουσιάζεται ένα avatar του Μασκ, το οποίο έχει εκπαιδευτεί με βάση όλες τις διαθέσιμες συνεντεύξεις που έχει παραχωρήσει ο δισεκατομμυριούχος.

Το avatar του Μασκ εμφανίζεται καθ' όλη τη διάρκεια της ταινίας για να σχολιάσει τα πάντα: από την πεποίθησή του ότι ζούμε όλοι σε μια προσομοίωση, μέχρι την εμμονή του με τη μετοίκηση στον Άρη.

Πρόκειται για μια τολμηρή και ειρωνική χρήση της συγκεκριμένης τεχνολογίας, η οποία μάλλον εκθέτει τον Μασκ. Αυτό όμως δεν είναι το μόνο σημείο της ταινίας που παρουσιάζει τον Μασκ υπό μη κολακευτικό πρίσμα.

REUTERS / Vincent Alban

Αν και ο Μασκ δεν συμμετείχε στο ντοκιμαντέρ, στην ταινία βλέπουμε να μιλούν η πρώτη του σύζυγος, ο πατέρας του, ο «νονός» της τεχνητής νοημοσύνης, ο συνιδρυτής της Tesla, Μάρτιν Έμπερχαρντ, ο συνιδρυτής του LinkedIn, Ρέιντ Χόφμαν, και άλλοι.

Στην ταινία ακούγονται φωνές που τον παρουσιάζουν ως «πιθανώς τον μεγαλύτερο εν ζωή εφευρέτη» ή ως τον «πραγματικό Iron Man». Παράλληλα όμως ακούγονται και χαρακτηρισμοί όπως «χαοτικός», «απρόβλεπτος», «καταφανώς σκληρός και εγωιστής» και ένας άνθρωπος «που έχει χάσει το μυαλό του».

Πέρα από αυτούς τους χαρακτηρισμούς που ακούγονται στην διάρκεια της ταινίας, κατά το Business Insider, υπάρχουν τρία σημεία στα οποία ο Γκίμπνεϊ φαίνεται να ασκεί δριμεία κριτική στον Μασκ:

• Οι αστοχίες του συστήματος αυτόνομης οδήγησης Autopilot της Tesla

Το ντοκιμαντέρ εξετάζει πώς ο Μασκ κατάφερε να εκτοξεύσει στην κορυφή την αυτοκινητοβιομηχανία Tesla. Παράλληλα όμως διερευνά τη σκοτεινή πλευρά του Autopilot της Tesla, ενός συστήματος αυτόνομης οδήγησης που έχει βρεθεί στο επίκεντρο αρκετών δικαστικών αγωγών λόγω πρόκλησης τροχαίων δυστυχημάτων.

• Θα μπορούσε να χειραγωγήσει το εκλογικό αποτέλεσμα;

Ο Μασκ βρέθηκε στο πλευρό του Τραμπ αναλαμβάνοντας το υπουργείο Αποδοτικότητας της Κυβέρνησης των ΗΠΑ (DOGE), με στόχο τη ριζική αναδιοργάνωση της ομοσπονδιακής κυβέρνησης και τη δραστική περικοπή των δαπανών

Αν και καταργήθηκε οκτώ μήνες νωρίτερα από την ολοκλήρωση της αποστολής του, αρκετοί δημοσιογράφοι επισήμαναν στον Γκίμπνεϊ ότι η ενασχόληση του Μασκ με το DOGE τού παρείχε πρόσβαση στα προσωπικά στοιχεία κάθε Αμερικανού πολίτη.

Μάλιστα ο Τζέφρι Χίντον, ο οποίος είναι βραβευμένος με Νόμπελ επιστήμης των υπολογιστών, πρώην στέλεχος της Google και γνωστός ως  «νονός της Τεχνητής Νοημοσύνης», δήλωσε πως θεωρεί ότι ο Μασκ απεργάζεται κάτι κακόβουλο.

Μιλώντας στον Γκίμπνεϊ στο πλαίσιο του ντοκιμαντέρ, εξέφρασε την πεποίθηση ότι ο Μασκ θα χρησιμοποιήσει αυτές τις πληροφορίες για να νοθεύσει τις επερχόμενες ενδιάμεσες εκλογές.

• Η «λεγεώνα παιδιών»

Το ντοκιμαντέρ εμβαθύνει επίσης στην προσωπική ζωή του Μασκ, και συγκεκριμένα στα πολλά παιδιά που έχει αποκτήσει. Μέχρι σήμερα είναι γνωστό ότι έχει 14 παιδιά.

Στο ντοκιμαντέρ εμφανίζεται η πρώτη σύζυγος του Μασκ, Τζάστιν, αλλά την παράσταση κλέβει ι η influencer Άσλεϊ Σεντ Κλερ, η οποία έφερε στον κόσμο έναν από τους γιους του το 2024.

Όπως αποκάλυψε, οι δυο τους ήρθαν σε επαφή αφού ο Μασκ άρχισε να την ακολουθεί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και να της στέλνει μηνύματα λέγοντάς της ότι θα έπρεπε να κάνει κι άλλα παιδιά.

Όπως ανέφερε, όταν τελείωσε η σχέση τους και αφού είχε γεννήσει το παιδί του Μασκ, της έγινε πρόταση να λάβει 15 εκατομμύρια δολάρια εφάπαξ και 100.000 δολάρια τον μήνα για διάστημα 21 ετών, με την προϋπόθεση να υπογράψει σύμφωνο εμπιστευτικότητας. Εκείνη ωστόσο αρνήθηκε.

Μάλιστα, όπως είπε στη συνέντευξη Τύπου για το ντοκιμαντέρ στη Βενετία, όπου παρευρέθηκε, μπόρεσε να μιλήσει στην ταινία ακριβώς επειδή αρνήθηκε να υπογράψει τη συμφωνία.

Η Σεντ Κλερ ανέφερε επίσης στο ντοκιμαντέρ ότι ο Μασκ άκουγε ένα podcast για τον Κουμπλάι Χαν, έναν απόγονο του Τζένγκις Χαν που είχε αποκτήσει τουλάχιστον 47 παιδιά.

Σε άλλο σημείο της συνέντευξή της σημείωσε ότι ο Μασκ της είχε στείλει κάποτε μήνυμα λέγοντας πως χρειάζεται μια «λεγεώνα παιδιών πριν από τον εμφύλιο πόλεμο».

Η παρέμβαση του πατέρα

Σε μια από τις ίσως πιο απρόσμενες συμμετοχές, ο σκηνοθέτης κατάφερε να μιλήσει με τον πατέρα του Έλον Μασκ, Έρολ Μασκ, ο οποίος είναι επιχειρηματίας και πολιτικός. Ο ίδιος δίνει ενδιαφέρουσες πληροφορίες για την παιδική ηλικία του γιου του, η οποία χαρακτηρίστηκε από τη βία και ένα ασταθές περιβάλλον.

Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2025, ο Έρολ Μασκ κατηγορήθηκε για σεξουαλική κακοποίηση από πέντε παιδιά και θετά του παιδιά. Ο ίδιος αρνείται τις κατηγορίες αυτές και αμφισβητεί τον εν λόγω χαρακτηρισμό στο ντοκιμαντέρ, δηλώνοντας ότι «δεν χτύπησε ποτέ» τα παιδιά του.

Μιλώντας για τον Έλον Μασκ, ανέφερε ότι δεχόταν συχνά bullying στο σχολείο, σημειώνοντας ότι κάποτε ξυλοκοπήθηκε τόσο άγρια ​​που το πρόσωπό του κατέστη αγνώριστο. Αργότερα έμαθε ότι η αιτία ήταν πως ο Έλον είχε πει σε ένα αγόρι, του οποίου ο πατέρας είχε αυτοκτονήσει, ότι η απόφασή του ήταν «ανόητη».

Κατά τον πατέρα του, ως παιδί, ο Έλον είχε εμμονή με τα κόμικς. Ανέφερε μάλιστα ένα σοκαριστικό περιστατικό κατά το οποίο ένας φίλος του «έπεσε νεκρός» μπροστά τους, αλλά ο Έλον συνέχισε απλώς να διαβάζει το βιβλίο του.

Η συνέντευξη του Έρον Μασκ  κλείνει πάντως με ένας είδος προειδοποίησης: «Μην ποντάρετε εναντίον του Έλον. Θα χάσετε».  

Η στροφή στα δεξιά

Ο Γκίμπνεϊ εξετάζει επίσης τη στροφή του Έλον Μασκ προς τη Δεξιά και τη σχέση του με τον Ντόναλντ Τραμπ. Η πανδημία του κορωνοϊού φαίνεται ότι λειτούργησε ως σημείο καμπής για τον Μασκ, όπως υποστηρίζουν άτομα από το περιβάλλον του, καθώς τον ενόχλησε το γεγονός ότι έπρεπε να σταματήσει η παραγωγή σεργοστάσια της Tesla.

Η στροφή του προς το κίνημα MAGA (Make America Great Again) ενισχύθηκε αφότου απέκτησε το X, επικαλούμενος την ελευθερία του λόγου.

Το ντοκιμαντέρ υποστηρίζει ότι η στήριξη του Μασκ προς τον Τραμπ για τις προεδρικές εκλογές του 2024 υπαγορεύτηκε από την εξάρτηση των εταιρειών του από συμβόλαια με την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, καθώς και εν μέρει από τον ρυθμιστικό και νομικό έλεγχο που αντιμετώπιζαν καθώς βρίσκονταν σε εξέλιξη διάφορες έρευνες, συμπεριλαμβανομένης μιας ποινικής υπόθεσης που αφορούσε το σύστημα Autopilot και η οποία θα μπορούσε να τον οδηγήσει στη φυλακή.

Παράλληλα, υπήρχε η αίσθηση ότι ο Μασκ θεωρούσε τον Τραμπ έναν «υποψήφιο που εξαγοράζεται ευκολότερα», σύμφωνα με τα πρόσωπα που μιλούν στο ντοκιμαντέρ.

Ιωάννα Βαρδαλαχάκη- [email protected]