Ο Φερνάντο Πεσσόα (1888-1935), από τους σημαντικότερους λογοτέχνες του 20ου αιώνα, παραμένει ένα από τα μεγαλύτερα αινίγματα. Άφησε πίσω του ένα μυθικό μπαούλο με τον θησαυρό των αδημοσίευτων χειρογράφων του και πολλούς επινοημένους εαυτούς που πέρασαν στην αθανασία μέσα από τα γραπτά του.

Η Μαρία Παπαδήμα, συστηματική μεταφράστρια του έργου του (είχε αποσπάσει το κρατικό βραβείο λογοτεχνικής μετάφρασης για το «Βιβλίο της ανησυχίας»), μας αποκαλύπτει τη σχέση του Πεσσόα με την αστυνομική λογοτεχνία.

Το βιβλίο «Υπόθεση Βάργκας» του Φερνάντο Πεσσόα (εκδ. Νεφέλη) κυκλοφορεί για πρώτη φορά στα ελληνικά και αποδεικνύει το ζωηρό ενδιαφέρον του πορτογάλου λογοτέχνη για την αγγλική αστυνομική λογοτεχνία και τον βαθύ θαυμασμό που έτρεφε για τους Άρθουρ Κόναν Ντόιλ και Άρθουρ Μόρισον. «Μια από τις ελάχιστες πνευματικές τέρψεις που απομένουν σε ό, τι πνευματικό απομένει ακόμα στην ανθρωπότητα είναι η ανάγνωση των αστυνομικών μυθιστορημάτων. Ανάμεσα στο χρυσό και περιορισμένο αριθμό ευτυχισμένων ωρών που η ζωή με έφερε να περνάω, μετράω σαν τις καλύτερες από όλες, εκείνες τις ώρες που η ανάγνωση του Κόναν Ντόιλ ή του Άρθουρ Μόρισον νανουρίζει τη συνείδησή μου», έγραφε ο Πεσσόα.

Για τους θαυμαστές του Πεσσόα αλλά και τους βιβλιόφιλους που εκτιμούν τις συλλεκτικές εκδόσεις, κυκλοφόρησε πρόσφατα μια ειδική έκδοση περιορισμένων αντιτύπων του διηγήματός του «Η ώρα του διαβόλου» (εκδ. Νεφέλη) συνοδευόμενη από τέσσερις εκτυπώσεις σχεδίων του Πάολο Γκέτζι. Πρόκειται για ένα παραληρηματικό μονόλογο του Διαβόλου που εισβάλει στην καθημερινότητας μιας συνηθισμένης γυναίκας, προοιωνίζοντας τη γέννηση ενός ποιητή: «Δεν είμαι ούτε ο εξεργεμένος εναντίον του Θεού, ούτε το πνεύμα που αρνείται. Είμαι ο Θεός της φαντασίας, απολωλώς γιατί δεν δημιουργώ».

Πληροφορίες: «Υπόθεση Βάργκας» του Φερνάντο Πεσσόα, μετάφραση-εισαγωγή: Μαρία Παπαδήμα και «Η ώρα του Διαβόλου», μετάφραση και επίμετρο: Μαρία Παπαδήμα, σχέδια: Πάολο Γκέτζι, εκδ. Νεφέλη.