Προληπτικές εξετάσεις και τακτικοί έλεγχοι μπορούν να αποκαλύψουν προβλήματα εγκαίρως, προτού γίνουν σοβαρά. Φέτος, μη διστάσετε να κάνετε τον ετήσιο σας έλεγχο με οργανωμένο τρόπο και στοχευμένες εξετάσεις, ανάλογα με το φύλο και την ηλικία σας.

Κάθε χρόνο, ο Ιανουάριος ως πρώτος μήνας του έτους μας βάζει σε διαδικασία στόχων που αφορούν συνήθως την εμφάνιση, τα χρήματα, τις σχέσεις. Φέτος, ας δώσουμε ένα μικρό προβάδισμα στην υγεία μας, βάζοντας ψηλά στην ατζέντα μας τις απαραίτητες επισκέψεις σε γιατρούς και εξετάσεις που θα μας κρατήσουν υγιείς, ώστε να κάνουμε τα σχέδιά μας πραγματικότητα το νέο έτος. 

Οι εξετάσεις ρουτίνας είναι περισσότερο από απλή διαδικασία: αποτελούν το κλειδί για την έγκαιρη διάγνωση και την πρόληψη ασθενειών. Αν θέλετε να ξεκινήσετε το νέο έτος με ασφάλεια, είναι σημαντικό να γνωρίζετε ποιες εξετάσεις πρέπει να περιλαμβάνει το προσωπικό σας πρόγραμμα υγείας, πότε πρέπει να τις κάνετε και πώς να προσαρμόσετε τις ανάγκες σας ανάλογα με το φύλο και την ηλικία.

Για τις γυναίκες
20-39 ετών: Σε αυτήν την ηλικία, η πρόληψη είναι καθοριστική για την αναπαραγωγική υγεία και την πρώιμη ανίχνευση ασθενειών. Συνιστάται να μην παραλείπετε:

• Περιοδικό γυναικολογικό τσεκ-απ : Εξέταση μαστών και ΠΑΠ τεστ κάθε 1-3 χρόνια ανάλογα με το ιστορικό σας
• Αιματολογικές εξετάσεις: Γενική αίματος, σίδηρος, φερριτίνη και θυρεοειδικές ορμόνες, ιδιαίτερα αν παρατηρείτε κόπωση ή διαταραχές κύκλου
• Στοματική και δερματολογική εξέταση: Πρόληψη σημαίνει να εντοπίζετε νωρίς προβλήματα που εξελίσσονται αθόρυβα

40-59 ετών: Η μέση ηλικία φέρνει μεγαλύτερο κίνδυνο οστεοπόρωσης, καρδιαγγειακών νοσημάτων και καρκίνου μαστού. Συστήνονται μαζί με τα παραπάνω:

• Μαστογραφία: Ετήσια ή ανά δύο χρόνια, ανάλογα με τις οδηγίες του γιατρού σας
• Τριπλός έλεγχος χοληστερίνης, σακχάρου και πίεσης στο ετήσιο αιματολογικό τσεκ-απ: Κλειδί για την πρόληψη καρδιομεταβολικών ασθενειών
• Υπέρηχος άνω-κάτω κοιλίας: Για έλεγχο ήπατος, χοληδόχου κύστης, νεφρών, μήτρας και ωοθηκών
• Υπολογισμός οστικής πυκνότητας (DEXA scan): Ιδιαίτερα αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό οστεοπόρωσης ή εμμηνόπαυση.
• Παρακολούθηση της καρδιολογικής λειτουργίας, με υπερηχογράφημα, αιματολογικές εξετάσεις και, αν χρειάζεται, ηλεκτροκαρδιογράφημα

60+ ετών: Στην τρίτη ηλικία, η πρόληψη επικεντρώνεται στην διατήρηση της ποιότητας ζωής και την έγκαιρη διάγνωση χρόνιων παθήσεων. Μαζί με τα παραπάνω, προσθέστε και:

• Οφθαλμολογικός και ακουολογικός έλεγχος: Για τη διατήρηση της όρασης και της ακοής
• Κολποσκόπηση και έλεγχος μαστών: Παρά την εμμηνόπαυση, οι τακτικοί έλεγχοι παραμένουν κρίσιμοι
• Έλεγχος θυρεοειδούς και βιταμινών: Η ανεπάρκεια Β12 και D είναι συχνή σε αυτήν την ηλικία

Για τους άντρες
20-39 ετών: Η νεότερη ηλικία συχνά παραβλέπει την προληπτική διάγνωση. Αξίζει να εστιάσετε σε:

• Γενική αίματος και βιοχημικός έλεγχος: Η βάση για την παρακολούθηση ηπατικής και νεφρικής λειτουργίας, λιπιδίων και σακχάρου
• Ουρολογικός έλεγχος: Αν υπάρχουν συμπτώματα ή οικογενειακό ιστορικό παθήσεων προστάτη
• Δερματολογικός έλεγχος: Η πρώιμη ανίχνευση δερματικών βλαβών μπορεί να προλάβει σοβαρές παθήσεις

40-59 ετών: Αυτή η ηλικία χαρακτηρίζεται από αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών προβλημάτων και καρκίνου προστάτη. Προσθέστε στα παραπάνω και:

• PSA και δακτυλική εξέταση προστάτη: Σημαντικά για τον εντοπισμό του καρκίνου προστάτη σε πρώιμο στάδιο
• Έλεγχος χοληστερίνης και γλυκόζης στο ετήσιο αιματολογικό τσεκ-απ: Βασικός για την πρόληψη διαβήτη και καρδιοπάθειας
• Καρδιολογικός έλεγχος: Ηλεκτροκαρδιογράφημα και υπερηχογράφημα καρδιάς ανάλογα με τα συμπτώματα και το ιστορικό
• Υπέρηχος άνω-κάτω κοιλίας : Για έλεγχο ήπατος, χοληδόχου κύστης, παγκρέατος και νεφρών, ιδιαίτερα αν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου.

60+ ετών: Στην ηλικία αυτή, η διατήρηση της αυτονομίας και η έγκαιρη ανίχνευση χρόνιων προβλημάτων είναι προτεραιότητα. Συνεχίστε τις παραπάνω εξετάσεις και προσθέστε:

• Τακτικός έλεγχος καρδιάς και νεφρών: Ηλικία + παράγοντες κινδύνου καθιστούν επιτακτική την παρακολούθηση
• Ουρολογικός έλεγχος και οστική πυκνότητα: Η πρόληψη της οστεοπόρωσης και των παθήσεων προστάτη παραμένει σημαντική
• Οφθαλμολογικός και ακουολογικός έλεγχος: Για τη διατήρηση της ποιότητας ζωής και πρόληψη πτώσεων
   

Άντρες και γυναίκες 45+: Συνιστάται για την πρώιμη ανίχνευση πολυπόδων ή καρκίνου του παχέος εντέρου με κολονοσκόπηση. Η συχνότητα εξαρτάται από το ιστορικό, αλλά γενικά γίνεται κάθε 5-10 χρόνια.

Η πρόληψη είναι η καλύτερη επένδυση στην υγεία σας. Το 2026, μη θεωρήσετε καμία ηλικία ή φύλο «ασφαλή». Οι εξετάσεις που αναφέρθηκαν δεν είναι απλώς διαδικαστικά τεστ: είναι η βάση για να ζήσετε με ασφάλεια, ενεργητικότητα και ποιότητα ζωής. Οργανώστε τον προσωπικό σας έλεγχο, συμβουλευτείτε τον γιατρό σας για τυχόν ειδικές ανάγκες και ξεκινήστε τη χρονιά με υπευθυνότητα για την υγεία σας.